Ile jest cudów świata? Poznaj listę najważniejszych zabytków

Najczęściej mówi się o siedmiu cudach świata, lecz istnieją dwie najważniejsze listy – starożytna i współczesna. Pierwsza obejmuje niezwykłe budowle znane Grekom, a druga została wybrana w 2007 roku w globalnym głosowaniu. Jedynym starożytnym cudem zachowanym do dziś jest Piramida Cheopsa. Sprawdź, czym różnią się oba zestawienia i gdzie znajdują się ich najsłynniejsze zabytki.

Dlaczego cudów świata jest siedem?

Liczba siedem miała szczególne znaczenie w kulturze starożytnych Greków. Łączono ją z pełnią, doskonałością i porządkiem kosmosu. Znano wtedy siedem planet widocznych gołym okiem, a tydzień dzielono na siedem dni. Z tego powodu lista niezwykłych budowli nie obejmowała dziesięciu ani dwunastu pozycji, lecz właśnie siedem.

Pierwsze zestawienia powstały około III wieku p.n.e. W II wieku p.n.e. jedną z najstarszych znanych list sporządził Antypater z Sydonu. Grecy określali te miejsca mianem theamata, czyli rzeczy godnych zobaczenia. Dopiero później zaczęto używać słowa oznaczającego cuda.

Siedem cudów starożytności było przewodnikiem po najwspanialszych budowlach znanego Grekom świata, a nie pełnym katalogiem wszystkich wyjątkowych zabytków.

Jakie były cuda starożytnego świata?

Na dawnej liście znalazły się budowle stworzone przez Egipcjan, Babilończyków, Greków i ludy zamieszkujące Azję Mniejszą. Wyróżniano je za ogromne rozmiary, kunszt artystyczny oraz rozwiązania techniczne trudne do wykonania bez współczesnych maszyn.

Jedyny zachowany cud

Piramida Cheopsa w Gizie jest jedynym obiektem z listy starożytnej, który przetrwał do 2026 roku. Egipcjanie wznieśli ją około 2550 roku p.n.e., wykorzystując prawdopodobnie około 2 miliony bloków kamiennych. Przez tysiące lat pozostawała najwyższą budowlą stworzoną przez człowieka.

Budowla zachowała się, choć straciła zewnętrzną licówkę, a jej wnętrze zostało ograbione. W przypadku pozostałych obiektów ogromne szkody powodowały pożary, wojny i kataklizmy. Trzęsienie ziemi zniszczyło między innymi Kolosa Rodyjskiego, Mauzoleum w Halikarnasie oraz Latarnię morską na Faros.

Co zniszczyło pozostałe budowle?

Najczęściej powtarzającą się przyczyną był trzęsienie ziemi. Wielkie konstrukcje z kamienia i cegły nie miały zabezpieczeń znanych współczesnym inżynierom. Wstrząsy naruszały fundamenty, łamały kolumny i powodowały osuwanie się całych partii murów.

Ogień zniszczył Świątynię Artemidy w Efezie oraz Posąg Zeusa w Olimpii. Wiszące ogrody Semiramidy pozostają zagadką, ponieważ nie ma pewności, czy rzeczywiście istniały. Z kolei pozostałości Mauzoleum w Halikarnasie i Świątyni Artemidy można dziś oglądać między innymi w Muzeum Brytyjskim.

Jak wygląda lista nowych siedmiu cudów świata?

Współczesne zestawienie powstało w ramach projektu New7Wonders, którego inicjatorem był Bernard Weber. Kandydatury zgłaszano z różnych państw, a o wyniku decydowali uczestnicy globalnego głosowania. 7 lipca 2007 roku w Lizbonie ogłoszono siedem zwycięskich miejsc. W głosowaniu uczestniczyło ponad 100 milionów osób.

Nowa lista nie jest rankingiem. Zabytki mają taki sam status i zwykle podaje się je w kolejności alfabetycznej. Wszystkie wymienione miejsca należą także do światowego dziedzictwa UNESCO.

Najważniejsze informacje o nowych cudach

Chichén Itzá na Jukatanie słynie z piramidy Kukulkana o wysokości 30 metrów. Jej 91 stopni na każdej ścianie, wraz z platformą, symbolizuje 365 dni roku. Podczas równonocy światło tworzy na schodach kształt węża.

W Rio de Janeiro znajduje się Chrystus Odkupiciel. Statua ma 30 metrów wysokości, a jej ramiona rozciągają się na 28 metrów. Zaprojektował ją Heitor da Silva Costa, a wygląd rzeźby opracował Paul Landowski, artysta polsko-francuski.

Koloseum wzniesiono w latach 72–80 n.e. Amfiteatr miał 48 metrów wysokości i mieścił od 50 do 80 tysięcy widzów. Osiemdziesiąt numerowanych wejść pozwalało szybko rozprowadzić publiczność po obiekcie.

Inkaskie Machu Picchu leży na wysokości 2430 metrów n.p.m. Około 200 budynków zbudowano z kamiennych bloków dopasowanych bez zaprawy. Taka technika pomagała konstrukcjom znosić wstrząsy sejsmiczne.

Petra, Taj Mahal i Wielki Mur Chiński

Petra była stolicą Nabatejczyków i powstała na szlakach handlowych Arabii, Egiptu oraz Syrii. Najsłynniejsza fasada Skarbca ma około 40 metrów wysokości. Mieszkańcy miasta gromadzili wodę w zbiornikach, kanałach i akweduktach, co umożliwiało życie na pustyni.

Taj Mahal w Agrze budowano przez 22 lata. Białe mauzoleum ma 73 metry wysokości, a jego powierzchnię zdobią inkrustacje z 28 rodzajów kamieni półszlachetnych. Cztery minarety lekko odchylono na zewnątrz, aby podczas trzęsienia ziemi nie runęły na główną część budowli.

Wielki Mur Chiński ma ponad 21 000 kilometrów długości. Poszczególne odcinki powstawały przez ponad 2000 lat, a dynastia Ming wzmacniała je cegłą i kamieniem. W zaprawie stosowano także klej ryżowy, który poprawiał trwałość spoin.

Dlaczego Piramidy w Gizie są ósmym cudem?

Piramidy w Gizie nie należą do siedmiu nowych cudów wybranych w głosowaniu, ale otrzymały status honorowy. Powód jest prosty: Wielka Piramida Cheopsa była już częścią starożytnego zestawienia i jako jedyna zachowała się do naszych czasów.

Podczas wyborów New7Wonders piramidy znalazły się wśród kandydatów, jednak nie weszły do głównej siódemki. Egipt sprzeciwił się pominięciu zabytku o takiej randze, dlatego uznano go za honorowy ósmy cud świata.

Do siedmiu nowych cudów zalicza się siedem miejsc wybranych w 2007 roku, natomiast Piramida Cheopsa pozostaje wyróżnionym zabytkiem starożytności.

Co sprawia, że budowla nazywana jest cudem?

O takim określeniu decydują nie tylko rozmiary. Liczą się także pomysł konstrukcyjny, precyzja wykonania, znaczenie religijne lub polityczne oraz trwałość budowli. Świątynia Artemidy miała marmurowe kolumny sięgające prawie 20 metrów, Posąg Zeusa mierzył 12 metrów, a Kolos Rodyjski miał około 33 metrów wysokości.

Lista odzwierciedla też możliwości dawnych cywilizacji. Nabatejczycy opanowali gospodarkę wodną, Majowie obserwowali ruchy ciał niebieskich, a Inkowie dopasowywali kamień bez zaprawy. Czy sam wiek wystarcza, by nazwać obiekt cudem? Nie – równie ważne są skala, pomysłowość i wpływ, jaki zabytek wywiera na kolejne pokolenia.