Kontakt
Teraz Poniedziałek, 21 września 2026
Znane osoby

Jerzy Adamski — polski krytyk literacki i teatralny

Grzegorz Kamiński • 3 min czytania

Jerzy Adamski (krytyk)
Fot. Lukasz2 · „Jerzy Adamski grób” · licencja CC BY 4.0 · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Jerzy Adamski (23 stycznia 1922 w Gdańsku – 18 listopada 2001 w Warszawie) był krytykiem literackim i teatralnym, tłumaczem literatury włoskiej i francuskiej oraz wykładowcą akademickim.

Dane podstawowe
Urodzenie23 stycznia 1922, Gdańsk
Zgon18 listopada 2001, Warszawa
Zawódkrytyk literacki i teatralny, tłumacz, wykładowca
Edukacja i stopnie
Wykształceniefilologia romańska
Stopieńdoktor nauk humanistycznych (filologia romańska)
Zawodowo
UczelnieUniwersytet Wrocławski, Uniwersytet Warszawski, PWST w Łodzi, PWST w Warszawie
Redakcje i mediaPaństwowy Instytut Wydawniczy, "Przegląd Kulturalny", Polskie Radio, Telewizja
Wybrane publikacje
Wybrane tytuły"Świat wolteriański", "Teatr z bliska", "Inteligencja bez maski"
Odznaczenia
NajważniejszeKrzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1997), Order Sztandaru Pracy II kl. (1985)

Jerzy Adamski zasłynął jako krytyk literacki i teatralny oraz jako popularyzator teatru w mediach. Był także tłumaczem z języka włoskiego i francuskiego oraz wykładowcą związanym z polskimi szkołami teatralnymi.

Życiorys i wykształcenie

Urodził się w Gdańsku jako syn Michała i Heleny. Nauki pobierał w Liceum im. Władysława IV w Warszawie. W czasie okupacji kontynuował edukację na tajnych kompletach i w 1941 uzyskał świadectwo dojrzałości. Studiował filologię romańską na konspiracyjnym Uniwersytecie Ziem Zachodnich w Warszawie.

W czasie wojny działał w Szarych Szeregach i w Armii Krajowej pod pseudonimem Jastrzębiec II, walczył w powstaniu warszawskim jako dowódca 111. plutonu w Zgrupowaniu "Krybar". Po kapitulacji został internowany w Stalagu XI B Fallingbostel. Po wojnie kontynuował studia w Rzymie, Londynie i Paryżu. W 1949 ukończył Uniwersytet Warszawski, a w 1962 uzyskał doktorat nauk humanistycznych.

Działalność krytyczna, redakcyjna i teatralna

Pracę krytyczną rozpoczął w 1946 na łamach prasy literackiej. W latach 1951–1954 kierował Redakcją Literatury Romańskiej w Państwowym Instytucie Wydawniczym, następnie pracował w Redakcji Współczesnej Literatury Polskiej. Był członkiem zespołu redakcyjnego "Przeglądu Kulturalnego" w latach 1954–1961 oraz współpracownikiem kilku czasopism i gazet.

Od 1960 występował w Programie III Polskiego Radia i w telewizji z komentarzami teatralnymi. W latach 1968–1975 prowadził w radiu cykl literacki "Lektury, lektury...". Współpracował z teatrami jako tłumacz, autor adaptacji i konsultant dramaturgiczny przy inscenizacjach różnych reżyserów.

Publikacje, nagrody i odznaczenia

Opublikował zbiory szkiców i esejów, między innymi "Świat wolteriański" (1957), "Teatr z bliska" (1981) oraz "Inteligencja bez maski" (1997). Napisał podręcznik "Historia literatury francuskiej. Zarys" oraz powieść "Uciekinier" wydaną pośmiertnie w 2002 roku.

Otrzymał szereg nagród za działalność radiową, telewizyjną i publicystyczną, w tym nagrodę Komitetu do spraw Radia i Telewizji (1972) i nagrodę Ministra Kultury i Sztuki I stopnia (1985). W 1997 został odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.

Życie prywatne i ostatnie lata

W 1949 poślubił Irenę Więcek; małżeństwo zakończyło się rozwodem w 1963. W tym samym roku zawarł drugi związek małżeński z Izabellą Cywińską, który zakończył się rozwodem w 1976. W latach 1966–1970 pełnił funkcję prorektora Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie.

Jerzy Adamski zmarł w Warszawie 18 listopada 2001. Został pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach, kwatera A3 tuje-2-6.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Jerzy Adamski?
Jerzy Adamski urodził się 23 stycznia 1922 roku w Gdańsku.
Jakie funkcje pełnił w szkolnictwie teatralnym?
Był wykładowcą w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Łodzi i w Warszawie; w latach 1966–1970 pełnił funkcję prorektora PWST w Warszawie.
Z jakimi mediami i czasopismami współpracował?
Współpracował m.in. z "Przeglądem Kulturalnym", Polskim Radiem, Telewizją oraz publikował w "Dialogu", "Teatrze", "Kulturze" i innych pismach.
Gdzie został pochowany?
Został pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie, kwatera A3 tuje-2-6.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Grzegorz Kamiński

Nazywam się Grzegorz Kamiński i w redakcji polskiepomorze.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Piszę o ludziach związanych z Pomorzem: sportowcach, artystach, naukowcach, przedsiębiorcach i społecznikach, których nazwiska zna okolica.

Czytaj również