Najwyższa latarnia morska w Polsce znajduje się w Świnoujściu, w dzielnicy Warszów, na wyspie Wolin. Jej wieża ma 67,7 m wysokości, a na taras widokowy prowadzi 308 schodów. Sprawdź, czym wyróżnia się ten obiekt i jak wypada na tle innych latarni nad Bałtykiem.
Gdzie znajduje się najwyższa latarnia morska w Polsce?
Latarnia Morska Świnoujście stoi na prawym brzegu Świny, w dzielnicy Warszów, we wschodniej części miasta. Obiekt znajduje się na wyspie Wolin, w pobliżu portu oraz Fortu Gerharda. To właśnie tam wznosi się najwyższa latarnia polskiego wybrzeża.
Wieża ma 67,7 m wysokości. W niektórych opisach pojawiają się wartości około 65 m lub 68 m, ponieważ autorzy stosują różne punkty pomiaru. Wysokość samej konstrukcji może być podawana jako około 64,8 m, natomiast 67,7 m odnosi się do pełnej wysokości wieży.
Od 2023 roku dostęp drogą lądową w rejon latarni jest ograniczony z powodu zamknięcia ulicy Ku Morzu. Przed zaplanowaniem wizyty trzeba sprawdzić aktualne zasady wejścia oraz możliwość dotarcia na miejsce. W sezonie turystycznym organizowane są połączenia wodne z centrum Świnoujścia.
Latarnia Morska Świnoujście jest najwyższą latarnią na polskim wybrzeżu i najwyższą ceglaną latarnią morską na świecie.
Jak wygląda latarnia w Świnoujściu?
Wieżę wykonano z cegły ceramicznej. Pierwotnie miała żółtą licówkę i ośmiokątny przekrój zwężający się ku górze. Na początku XX wieku trudne warunki atmosferyczne uszkodziły krawędzie budowli, dlatego podczas remontu w latach 1902–1903 zmieniono jej kształt na okrągły.
Do korpusu przylegają dwukondygnacyjne budynki z czerwonej cegły. Dawniej mieszkali w nich latarnicy wraz z rodzinami, a część pomieszczeń służyła obsłudze urządzeń radiolatarni. Cały zespół ma charakter historyczny i tworzy spójną zabudowę techniczną.
Historia latarni morskiej w Świnoujściu
Budowę obecnej wieży rozpoczęto w 1854 roku. Latarnia została uruchomiona 1 grudnia 1857 roku, po niespełna trzech latach prac. Wcześniej funkcję znaku nawigacyjnego pełniły w tej okolicy inne konstrukcje – drewniana z 1805 roku oraz stalowa, wzniesiona w 1828 roku.
W czasie II wojny światowej korpus ucierpiał wskutek bombardowania. Pęknięcia murów naprawiono dopiero w 1959 roku, stosując zastrzyki wzmacniające. Późniejszy remont, prowadzony od listopada 1998 do wiosny 2000 roku, objął wieżę i przyległe budynki. Zwiedzającym udostępniono ją ponownie 5 sierpnia 2000 roku.
Od 1958 roku obiekt pełnił także funkcję radiolatarni. Nadajnik wysyłał sygnał rozpoznawczy w alfabecie Morse’a, czyli literę S. Radiolatarnię wyłączono w 1999 roku, choć sama wieża nadal zachowała znaczenie jako znak nawigacyjny i atrakcja turystyczna.
Jak działa światło?
Źródło światła zamontowane w laternie współpracuje z optyką Fresnela I klasy. Światło ma charakter przerywany i sektorowy. Biała wiązka osiąga nominalny zasięg około 24 mil morskich, czyli 46,3 km, a czerwona – 9 mil morskich.
Cykl trwa 5 sekund: światło świeci przez 4 sekundy, po czym następuje 1-sekundowa przerwa. Czerwony sektor wskazuje wybrane kierunki toru wodnego Odry, natomiast biały obejmuje główny obszar nawigacyjny. W urządzeniu pracują dwie żarówki o mocy 1000 W, z automatycznym przełączaniem po przepaleniu jednej z nich.
Jak wypada na tle innych wysokich latarni?
Świnoujście wyraźnie góruje nad pozostałymi polskimi obiektami. Wysokie wieże znajdują się między innymi w Gąskach, Niechorzu i Gdańsku. Różnią się nie tylko wysokością, lecz także materiałem, datą budowy oraz dostępnością dla zwiedzających.
| Latarnia | Wysokość wieży | Rok budowy lub uruchomienia | Zwiedzanie |
| Świnoujście | 67,7 m | 1857 | Tak |
| Gdańsk Port Północny | 56 m | 1984 | Nie |
| Gąski | 49,8 m | 1878 | Tak |
| Niechorze | 45 m | 1866 | Tak |
| Hel | 41,5 m | 1826 | Tak |
| Stilo | 33,4 m | 1906 | Tak |
Latarnia Morska Gdańsk Port Północny
Wieża w Gdańsku ma 56 m i rozpoczęła służbę w 1984 roku. Jest jedną z najmłodszych wysokich latarni nad Bałtykiem. Wyróżnia ją winda prowadząca na górę – to jedyny taki obiekt w Polsce. Budowla nie jest obecnie udostępniona turystom.
Latarnia Morska Gąski
Latarnia Morska Gąski ma 49,8 m wysokości i powstała w 1878 roku. Administruje nią Urząd Morski w Szczecinie. Na szczyt prowadzi 190 granitowych schodów, a z tarasu można oglądać Bałtyk i okoliczne wybrzeże.
W skład zespołu wchodzą także dom latarników, stodoła oraz budynek inwentarski. Otaczający mur i ogrodzenie wpisano do rejestru zabytków.
Latarnia Morska Niechorze
Wieża w Niechorzu osiąga 45 m i stoi na wysokim klifie. Zbudowano ją w 1866 roku, a administrację nad obiektem sprawuje Urząd Morski w Szczecinie. Zwiedzający pokonują 208 schodów, aby dotrzeć do tarasu widokowego z panoramą Wybrzeża Rewalskiego.
Co warto wiedzieć przed wejściem?
Zwiedzanie najwyższej latarni wymaga dobrej kondycji. Na szczyt prowadzą 308 wąskich i krętych schodów, bez windy. Trasa przypomina wejście na kilkanaście pięter, a miejscami trudno minąć się z osobą schodzącą.
Tempo trzeba dopasować do własnych możliwości. Dzieci, osoby starsze oraz turyści mający problemy z wysiłkiem powinni ocenić trasę przed zakupem biletu. W środku może być duszno, dlatego przyda się woda i krótki odpoczynek na niższych poziomach.
Taras oferuje widok w wielu kierunkach. Widać Morze Bałtyckie, port w Świnoujściu, ujście Świny, falochrony, Zalew Szczeciński oraz niemieckie miejscowości na wyspie Uznam. Przy dobrej pogodzie panorama obejmuje również część wybrzeża Wolina.
Jakie inne latarnie mają wyjątkową wysokość?
Latarnia Morska Hel ma 41,5 m i stoi na końcu Mierzei Helskiej. Jej budowę datuje się na 1826 rok, lecz obecny obiekt odbudowano po zniszczeniach wojennych. Latarnia Stilo w Osetniku ma 33,4 m, a jej żeliwna konstrukcja wznosi się na wydmie, dzięki czemu światło znajduje się wysoko nad poziomem morza.
Najniższą latarnią morską w Polsce jest obiekt w Jastarni. Ma 13,3 m wysokości i został zbudowany w 1950 roku. Dla porównania, często wskazywana jako najwyższa na świecie Jeddah Light w Arabii Saudyjskiej mierzy 133 m, ale jest nowoczesną wieżą świetlną, a nie klasyczną ceglaną latarnią.
Wysokość wieży nie zawsze oznacza wysokość światła. Dla żeglugi liczy się przede wszystkim poziom, na którym znajduje się źródło sygnału.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Gdzie dokładnie stoi najwyższa latarnia morska w Polsce?
Znajduje się w Świnoujściu, w dzielnicy Warszów na wyspie Wolin, niedaleko portu i Fortu Gerharda.
Jak wysoka jest latarnia w Świnoujściu?
Pełna wysokość wieży wynosi 67,7 m, choć w różnych źródłach można też spotkać wartości około 64,8 m, 65 m lub 68 m zależnie od punktu pomiaru.
Ile schodów trzeba pokonać, by wejść na taras widokowy?
Na taras prowadzi 308 wąskich i krętych schodów, bez windy, co wymaga dobrej kondycji.
Z jakiego materiału wykonano wieżę i jak zmieniał się jej kształt?
Wieża zbudowana jest z cegły ceramicznej; pierwotnie miała ośmiokątny przekrój z żółtą licówką, a po uszkodzeniach na początku XX wieku przekształcono ją w kształt okrągły.
Jaka jest charakterystyka światła latarni i jaki ma zasięg?
Optyka Fresnela I klasy generuje przerywane, sektorowe światło: biały sektor widoczny jest na około 24 Mm (46,3 km), a czerwony na 9 Mm, w cyklu 5 sekund (4 s świecenia, 1 s przerwy).
Czy latarnia pełniła kiedyś funkcję radiolatarni?
Tak — od 1958 roku działał nadajnik wysyłający sygnał Morse’a (literę S), a radiolatarnię wyłączono w 1999 roku.
Czy dostęp do latarni jest zawsze możliwy drogą lądową?
Od 2023 roku dostęp lądowy bywa ograniczony z powodu zamknięcia ulicy Ku Morzu, więc przed wizytą warto sprawdzić aktualne zasady dotarcia oraz ewentualne połączenia wodne sezonowe.
Co można zobaczyć z tarasu widokowego latarni?
Z tarasu rozpościerają się widoki na Bałtyk, port w Świnoujściu, ujście Świny, falochrony, Zalew Szczeciński oraz pobliskie niemieckie miejscowości na wyspie Uznam, a przy dobrej pogodzie też część wybrzeża Wolina.