Najwyższy szczyt w Andach – opis, wysokość, ciekawostki

Najwyższym szczytem Andów jest Aconcagua, wznosząca się na wysokość 6960,8 m n.p.m. i leżąca całkowicie na terenie Argentyny. Surowa pogoda, rozrzedzone powietrze oraz rozległe lodowce sprawiają, że wyprawa wymaga przygotowania, mimo stosunkowo niewielkich trudności technicznych. Poznaj położenie góry, jej historię, trasy wejścia i najważniejsze ciekawostki.

Gdzie znajduje się najwyższy szczyt Andów?

Aconcagua leży w Andach Południowych, w paśmie Kordyliery Głównej, na obszarze argentyńskiej prowincji Mendoza. Od miasta Mendoza dzieli ją nieco ponad 110 km w kierunku północno-zachodnim, a od granicy z Chile około 15 km. Góra znajduje się w Parku Prowincjonalnym Aconcagua, utworzonym 28 listopada 1990 roku na mocy ustawy nr 4807.

Stolicą prowincji jest Mendoza położona na wysokości około 750 m n.p.m. To właśnie tutaj załatwia się formalności związane z wejściem, uzupełnia zapasy i organizuje przejazd w stronę gór. Punktem wypadowym pozostaje Puente del Inca, położone w pobliżu gorących źródeł i doliny Horcones.

Jak wygląda Aconcagua?

Masyw ma pochodzenie wulkaniczne i został zbudowany przede wszystkim z granitów, choć występują w nim również skały osadowe. Powstał w wyniku subdukcji płyty Nazca pod płytę południowoamerykańską podczas orogenezy andyjskiej. Procesy te rozpoczęły się setki milionów lat temu, a współczesny kształt góry tworzyły także lodowce, wiatr i mróz.

Wyższy wierzchołek północny osiąga 6960,8 m n.p.m., natomiast południowy ma około 6930 m. Zbocza są kamieniste, strome i niemal pozbawione roślinności. Trawy stepowe pojawiają się głównie w niższych partiach, a roślinność praktycznie zanika w pobliżu wysokości 4000 m – teren staje się wtedy suchy, pustynny i bardzo surowy.

Siedem lodowców spływa miejscami do wysokości około 3900 m. Wśród nich znajdują się Lodowiec Północno-Wschodni, nazywany także Polskim, oraz Lodowiec Wschodni, określany jako Angielski. Najbardziej imponująca pozostaje południowa ściana, oglądana z doliny Horcones. Ma około 2500 m wysokości i obejmuje seraki, pola śnieżne oraz kruche fragmenty skały.

Skąd pochodzi nazwa góry?

Pochodzenie nazwy Aconcagua nie zostało jednoznacznie ustalone. W języku keczua określenie Acconcahuac bywa tłumaczone jako Kamienny Strażnik albo biały wartownik. Inne hipotezy wiążą nazwę z językami Mapuczów i Ajmarów, w których może oznaczać miejsce po drugiej stronie, śnieżną górę lub białą przełęcz.

Rejon masywu był związany z kulturą Inków. Na wysokości około 5300 m odkryto ślady rytualnego pochówku dziecka, powiązanego z obrzędem capac cocha. Znaleziony na grani szkielet gwanako andyjskiego wywołał przypuszczenia, że Inkowie mogli docierać wyżej, niż wcześniej sądzono.

Historia zdobywania Aconcagui

Pierwsze udokumentowane wejście na szczyt miało miejsce 14 stycznia 1897 roku. Dokonał go szwajcarski przewodnik Matthias Zurbriggen, członek brytyjskiej ekspedycji kierowanej przez Edwarda Fitzgeralda. Wszedł od strony zachodniej drogą uznawaną obecnie za klasyczną.

Polska wyprawa z 1934 roku zapisała się w historii alpinizmu dzięki wytyczeniu nowej drogi od strony wschodniej. Stefan Daszyński, Konstanty Narkiewicz-Jodko, Stefan Osiecki i Wiktor Ostrowski poprowadzili ją przez lodowiec nazwany później Lodowcem Polaków. W 1985 roku Wanda Rutkiewicz pokonała południową ścianę góry.

Południowa ściana przyciąga wspinaczy znacznie trudniejszymi wariantami. W 1954 roku francuska ekspedycja wytyczyła drogę przez centralny filar, a w 1982 roku Słoweńcy poprowadzili drogę słoweńską, uznawaną za jedną z najtrudniejszych na całej Aconcagui. W 1988 roku powstała także niebezpieczna droga przez seraki, nazwana Ruletką.

Jak przebiega wyprawa na szczyt?

Najczęściej wybiera się drogę normalną od strony północno-zachodniej albo wariant przez doliny Vacas i Relinchos. W drugim przypadku po około trzech dniach marszu dociera się do bazy Plaza Argentina na wysokości 4200 m. Na niższym odcinku bagaż mogą transportować muły, lecz wyżej uczestnicy przenoszą cały sprzęt samodzielnie.

Popularna trasa od strony Horcones prowadzi przez Confluencię i bazę Plaza de Mulas. Plaza de Mulas znajduje się na wysokości około 4300 m n.p.m. Z bazy zespoły przemieszczają się przez kolejne obozy, między innymi Nido de Cóndores na wysokości około 5350 m oraz Berlin lub Plaza Colera, położone w pobliżu 5900 m.

Atak szczytowy z najwyższego obozu zajmuje zwykle około 8–10 godzin. Trasa prowadzi przez strome piargi, trawers pod Canalettą i końcowy odcinek w rozrzedzonym powietrzu. Pogoda może zmienić plan w ciągu kilku minut – silny wiatr, śnieg i bardzo niska temperatura często wymuszają odwrót.

Stosunkowo łatwa droga normalna nie oznacza łatwej wyprawy. Wysokość 6960,8 m n.p.m., zimno i wiatr stanowią poważne zagrożenie nawet bez trudnych odcinków wspinaczkowych.

Kiedy wejść i jak się przygotować?

Oficjalny sezon wspinaczkowy w Parku Prowincjonalnym Aconcagua trwa od 15 listopada do 15 marca. Najczęściej wyprawy organizuje się między listopadem a marcem, lecz w tym okresie także trzeba obserwować prognozy. Wysoko w górach zdarzają się huraganowe podmuchy, intensywne opady śniegu i temperatura odczuwalna sięgająca około –50°C.

Przygotowanie powinno obejmować trening wydolnościowy, marsze z obciążeniem oraz wcześniejsze wyjścia w góry wysokie. Aklimatyzacja odbywa się przez wielokrotne przechodzenie między obozami, z odpoczynkiem na niższej wysokości. Ból głowy, osłabienie, przyspieszony oddech i problemy ze snem mogą wskazywać na chorobę wysokościową. W takich warunkach zejście bywa rozsądniejszą decyzją niż dalszy marsz.

Jaki sprzęt zabrać?

Odzież musi chronić przed zimnem, wiatrem i intensywnym promieniowaniem słonecznym. Lista wyposażenia powinna obejmować:

• śpiwór puchowy, kurtkę puchową i botki puchowe,
• buty trekkingowe, buty plastikowe, raki oraz ochraniacze przeciwśniegowe,
• warstwy polarowe, odzież przeciwwiatrową i bieliznę termiczną,
• ciepłe rękawice, cienkie rękawiczki, czapkę zimową i czapkę przeciwsłoneczną,
• gogle narciarskie oraz okulary lodowcowe z filtrem UV,
• plecak o pojemności 60–80 l, mały plecak 20–30 l i wór transportowy 80–100 l,
• termos, butelkę na napoje, przybory kuchenne, jedzenie i kuchenkę,
• czołówkę z zapasowymi bateriami, apteczkę oraz krem z wysokim filtrem UV.

Aconcagua wchodzi w skład Korony Ziemi, czyli zestawienia najwyższych szczytów wszystkich kontynentów. Jest też często wybierana jako etap przygotowań przed Mount Everestem. Rekord szybkości wejścia ustanowił Kilian Jornet, który w 2014 roku dotarł na wierzchołek w 8 godzin i 45 minut. Taki wynik wymagał wyjątkowej aklimatyzacji i nie ma związku ze standardowym przebiegiem wyprawy.

Ciekawostki o Aconcagui

W 2007 roku Ryszard Pawłowski stanął na szczycie po raz dwudziesty. W bazie Plaza de Mulas od 2010 roku działa galeria sztuki Nautilus, uznawana za najwyżej położoną galerię sztuki współczesnej. W tym samym miejscu zamontowano kamerę internetową transmitującą obraz z wysokogórskiego obozu.

W Parku Prowincjonalnym żyją gwanaki, lisy rude, gryzonie, kondory i ponad 60 rodzajów ptactwa. Przy strumieniach można spotkać dzikie kaczki oraz inne gatunki przystosowane do suchego, chłodnego klimatu. Aconcagua pozostaje więc nie tylko celem wypraw alpinistycznych, lecz także rozległym obszarem górskiej przyrody.