Subkonto w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych gromadzi część składki emerytalnej i może być dziedziczone po śmierci właściciela. W praktyce wypłata nie następuje samoczynnie. ZUS realizuje przekaz środków dopiero po złożeniu przez uprawnioną osobę wniosku i przedłożeniu dokumentów potwierdzających prawo do dziedziczenia.
Kto może otrzymać środki z subkonta?
W pierwszej kolejności uwzględniany jest współmałżonek, jeżeli w chwili śmierci obowiązywała małżeńska wspólność majątkowa. W takim przypadku połowa środków należących do majątku wspólnego trafia na subkonto współmałżonka w formie wypłaty transferowej. Pozostała część przekazywana jest osobom wskazanym przez zmarłego jako uprawnione do otrzymania środków. Jeśli zmarły nie wskazał takich osób, pieniądze wchodzą do masy spadkowej i dziedziczone są na zasadach ogólnych.
Jak złożyć wniosek i jakie dokumenty są potrzebne?
Aby ZUS dokonał podziału lub wypłaty, wymagane jest złożenie wniosku — dla wypłaty najczęściej używany jest formularz USS (wniosek o transfer/wypłatę) lub w niektórych sytuacjach formularz EWG-P. Do wniosku należy dołączyć akt zgonu oraz dokument potwierdzający prawo do dziedziczenia — prawomocne stwierdzenie nabycia spadku albo akt poświadczenia dziedziczenia. Wnioski można złożyć osobiście w placówce ZUS, wysłać pocztą albo przesłać przez profil PUE ZUS.
Jak przebiega współpraca między OFE a ZUS?
Jeżeli zmarły był członkiem Otwartego Funduszu Emerytalnego, podział środków na rachunku OFE przeprowadza fundusz. Fundusz ma 14 dni na przekazanie ZUS informacji o osobach uprawnionych i wysokości ich udziałów. Po otrzymaniu takiego zawiadomienia ZUS ma 3 miesiące na dokonanie podziału i wypłaty środków zapisanych na subkoncie. W sytuacji gdy wszystkie środki z OFE zostały już przekazane do ZUS lub właściciel miał wyłącznie subkonto w ZUS, to cały proces zaczyna i kończy ZUS na podstawie złożonych przez ubezpieczonego oświadczeń.
Praktyczne uwagi i ograniczenia
Osoba posiadająca subkonto może za życia wskazać jedną lub kilka osób uprawnionych i określić proporcje podziału środków — dyspozycję można zmienić w dowolnym momencie. Stan subkonta i wysokość zgromadzonych środków można sprawdzić przez PUE ZUS. W przypadku osób, które już pobierały emeryturę docelową i ukończyły 65 lat, dziedziczenie środków odbywa się na innych zasadach — uprawnionym może przysługiwać jednorazowe świadczenie gwarantowane tylko wtedy, gdy śmierć nastąpiła w ciągu 3 lat od rozpoczęcia pobierania takiej emerytury. ZUS informuje, że w sytuacji gdy ubezpieczony wskazał uprawnionych, instytucja kieruje do nich zindywidualizowaną informację o prawie do środków i o konieczności złożenia wniosku, jednak automatyczne powiadamianie wszystkich potencjalnych spadkobierców nie jest obecnie obowiązkowe.
ZUS ma 3 miesiące na podział i wypłatę środków po otrzymaniu wymaganych dokumentów.
